Trường Đại học Thương mại đã chính thức thể chế hóa chính sách hỗ trợ tự do học thuật trong hệ thống quy định về quản lý hoạt động khoa học và công nghệ. Cụ thể, Quy định Quản lý hoạt động khoa học và công nghệ của Trường Đại học Thương mại, ban hành kèm theo Quyết định số 468/QĐ-ĐHTM ngày 28/3/2024, xác lập nguyên tắc tôn trọng quyền tự do sáng tạo và tự chủ học thuật của giảng viên và người học. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo đảm quyền chủ động học thuật trong các hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và học tập của Nhà trường.

Tại Điều 6, Khoản 4, Nhà trường quy định trách nhiệm tạo điều kiện làm việc, xây dựng năng lực và phát huy động lực, đồng thời “tôn trọng quyền tự do sáng tạo, tự chủ học thuật của giảng viên và người học”. Quy định này tạo cơ sở thể chế để giảng viên và người học chủ động tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật và của Nhà trường.

Quyền chủ động trong nghiên cứu được cụ thể hóa thêm tại Điều 18 về quyền lợi của viên chức và người lao động. Theo đó, viên chức và người lao động được đề xuất và tham gia các hoạt động khoa học và công nghệ, đồng thời được Nhà trường hỗ trợ và tạo điều kiện thực hiện các hoạt động này. Quy định này tạo cơ sở trực tiếp cho giảng viên và người lao động chủ động lựa chọn, đề xuất và triển khai các hoạt động nghiên cứu trong phạm vi chuyên môn.

Đối với người học, Quy định cũng xác lập cơ chế hỗ trợ tương ứng. Điều 19 quy định người học được Nhà trường hỗ trợ và tạo điều kiện tham gia các hoạt động khoa học và công nghệ, đồng thời được khuyến khích thông qua các hình thức ghi nhận, học bổng và khen thưởng đối với thành tích nghiên cứu và các cuộc thi học thuật. Qua đó, quyền tham gia hoạt động học thuật của người học được kết hợp với các cơ chế hỗ trợ và ghi nhận thành tích.

Đáng chú ý, Nhà trường đã công khai riêng nội dung “Chính sách hỗ trợ tự do học thuật” trên Cổng thông tin điện tử, trong đó dẫn chiếu trực tiếp các điều khoản của Quyết định 468/QĐ-ĐHTM liên quan đến quyền tự do sáng tạo và tự chủ học thuật. Việc công khai chính sách giúp các quy định về tự do học thuật không chỉ tồn tại dưới dạng văn bản nội bộ mà còn có thể được các giảng viên, người học và các bên liên quan tiếp cận.

Nhìn chung, TMU đã thiết lập cơ sở thể chế tương đối rõ ràng để bảo đảm tự do học thuật trong nghiên cứu và giảng dạy thông qua việc ghi nhận quyền tự do sáng tạo và tự chủ học thuật, quyền đề xuất và tham gia hoạt động khoa học và công nghệ của viên chức, người lao động, cũng như quyền được hỗ trợ và khuyến khích nghiên cứu của người học. Việc đồng thời công khai riêng chính sách hỗ trợ tự do học thuật trên Cổng thông tin điện tử góp phần tăng tính minh bạch và khả năng tiếp cận của chính sách đối với cộng đồng học thuật