1. Cam kết và cách tiếp cận của Trường Đại học Thương mại

Bình đẳng giới là một trong những nền tảng quan trọng của phát triển bền vững, hướng tới việc bảo đảm mọi cá nhân, không phân biệt giới tính, có cơ hội bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, phát triển năng lực, tham gia các hoạt động học thuật – xã hội và phát triển nghề nghiệp.

Tại Trường Đại học Thương mại (TMU), thúc đẩy bình đẳng giới được tiếp cận theo hướng bảo đảm cơ hội bình đẳng, không phân biệt đối xử và tạo điều kiện để phụ nữ tham gia đầy đủ vào đời sống giáo dục, học thuật và nghề nghiệp. Cách tiếp cận này được thể hiện trong các quy định về công tác sinh viên, chính sách học bổng, hỗ trợ người học, hoạt động tư vấn – hướng nghiệp, chăm sóc sức khỏe và các chính sách liên quan đến đội ngũ viên chức, người lao động.

Trường thực hiện nguyên tắc không phân biệt đối xử trong tuyển sinh, học tập, rèn luyện, tham gia các hoạt động của nhà trường và tiếp cận các cơ hội phát triển. Các quy định của Trường hướng tới xây dựng môi trường học tập và làm việc an toàn, bình đẳng, hòa nhập; không chấp nhận các hành vi quấy rối, phân biệt đối xử hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, viên chức và người lao động.

Đặc biệt, bình đẳng giới tại TMU không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh bình đẳng về quyền tiếp cận, mà còn được gắn với các biện pháp hỗ trợ để phụ nữ có thể tham gia, duy trì việc học, hoàn thành chương trình và phát triển nghề nghiệp.

 

2. Những con số nổi bật năm 2025

 

Nội dung

Kết quả nổi bật

Sinh viên nữ nhập học khóa K61

3.651/5.739 người

Tỷ lệ nữ trong tổng số sinh viên nhập học K61

63,62%

Nữ trong đội ngũ cán bộ học thuật cao cấp

44/89 người – 49,4%

Sinh viên nữ tốt nghiệp năm 2025

3.579 người

Tỷ trọng nữ trong tổng số sinh viên tốt nghiệp năm 2025

78,61%

Tỷ trọng nữ trong nhóm sinh viên tốt nghiệp khá, giỏi

86,36%

Tỷ trọng nữ trong nhóm sinh viên tốt nghiệp xuất sắc

91,04%

 

 

3. Không để giới tính trở thành rào cản đối với cơ hội học tập

3.1. Tuyển sinh công bằng và theo dõi cơ hội tiếp cận của nữ sinh viên

TMU thực hiện tuyển sinh theo nguyên tắc công bằng, minh bạch và không phân biệt giới tính. Các thông tin tuyển sinh được công khai thông qua hệ thống thông tin tuyển sinh của Trường, đồng thời quá trình nhập học được quản lý trên hệ thống phần mềm của nhà trường.

Trong công tác theo dõi tuyển sinh, Trường có khả năng tổng hợp và theo dõi các chỉ số liên quan đến giới tính của người học. Dữ liệu tuyển sinh cho thấy nữ sinh viên chiếm tỷ trọng cao trong số sinh viên nhập học:

• Năm học 2024–2025, có 3.541 nữ sinh viên trong tổng số 5.122 sinh viên nhập học, tương ứng 69,13%.

• Năm học 2025–2026, có 3.651 nữ sinh viên trong tổng số 5.739 sinh viên nhập học, tương ứng 63,62%.

Các thông tin về tuyển sinh và nhập học được cập nhật giờ thông qua hệ thống quản lý và các đơn vị chuyên môn, tạo cơ sở để nhà trường theo dõi sự tham gia của nữ sinh viên trong quá trình tuyển sinh.

3.2. Bảo đảm cơ hội tham gia bình đẳng

Sau khi nhập học, nữ sinh viên được tạo điều kiện tham gia bình đẳng vào các hoạt động đào tạo, nghiên cứu, câu lạc bộ, hoạt động văn hóa – nghệ thuật, thể thao, kỹ năng và các hoạt động xã hội của Trường. 

 

 

Cách tiếp cận này giúp chuyển bình đẳng giới từ bình đẳng trong tuyển sinh sang bình đẳng trong trải nghiệm giáo dục, trong đó nữ sinh viên không chỉ được tiếp cận chương trình đào tạo mà còn có cơ hội phát triển toàn diện về kiến thức, kỹ năng, năng lực xã hội và nghề nghiệp.

 

4. Từ tiếp cận đến duy trì và hoàn thành việc học

Bình đẳng giới trong giáo dục không chỉ được đo bằng số lượng nữ sinh viên được tuyển vào Trường mà còn được thể hiện ở khả năng duy trì việc học và hoàn thành chương trình đào tạo.

 

TMU triển khai nhiều hình thức hỗ trợ người học như học bổng, tư vấn học tập, tư vấn nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe và các hoạt động hỗ trợ đời sống sinh viên. Trong đó, Trường chú trọng hỗ trợ những nhóm sinh viên có hoàn cảnh hoặc nhu cầu đặc thù để hạn chế những yếu tố có thể trở thành rào cản đối với quá trình học tập.  

 

 

Đối với nữ sinh viên mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ, Trường có các hình thức hỗ trợ linh hoạt trong học tập nhằm giúp người học có thể tiếp tục chương trình đào tạo trong những giai đoạn có nhiều thay đổi về điều kiện cá nhân và gia đình.

Đây là một cách tiếp cận quan trọng đối với bình đẳng giới: không chỉ trao cơ hội như nhau mà còn nhận diện những nhu cầu khác nhau để tạo điều kiện thực chất cho người học tiếp tục học tập.

 

Bên cạnh đó, các hoạt động chăm sóc sức khỏe dành cho nữ sinh viên góp phần nâng cao nhận thức về sức khỏe phụ nữ, sức khỏe sinh sản và khả năng chủ động chăm sóc bản thân.

 

 

5. Học bổng, tư vấn và cơ hội phát triển cho nữ sinh viên

TMU triển khai chính sách học bổng và các hình thức hỗ trợ sinh viên nhằm tạo điều kiện cho người học duy trì và phát huy kết quả học tập. Quy định về học bổng và hỗ trợ sinh viên được ban hành, công khai và triển khai trong toàn Trường.

Cùng với hỗ trợ tài chính, nữ sinh viên được tiếp cận các hoạt động:

• tư vấn học tập;

• tư vấn và định hướng nghề nghiệp;

• hỗ trợ tìm kiếm cơ hội việc làm;

• các chương trình phát triển kỹ năng;

• hoạt động của các câu lạc bộ và tổ chức sinh viên;

• chăm sóc sức khỏe;

• các hoạt động văn hóa, thể thao và xã hội.

Thông qua các hoạt động này, TMU hướng tới việc bảo đảm phụ nữ không chỉ được học tập mà còn có điều kiện phát triển năng lực và chuẩn bị cho quá trình chuyển tiếp từ giáo dục đại học sang thị trường lao động.

 

Mạng lưới cựu sinh viên và các hoạt động kết nối nghề nghiệp cũng tạo thêm không gian để sinh viên tiếp cận thông tin nghề nghiệp, kinh nghiệm thực tiễn và các cơ hội phát triển sau khi tốt nghiệp. 

 

 

6. Thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong học thuật và nghề nghiệp

Bình đẳng giới tại TMU được thể hiện rõ không chỉ ở người học mà còn trong đội ngũ học thuật.

Năm 2025, Trường có 89 cán bộ học thuật cao cấp, trong đó 44 là nữ, chiếm 49,4%. Con số này cho thấy phụ nữ đã có sự hiện diện đáng kể trong lực lượng học thuật có vị trí và kinh nghiệm chuyên môn cao của Trường.

 

Sự tham gia của phụ nữ trong đội ngũ học thuật có ý nghĩa quan trọng đối với việc xây dựng môi trường đại học đa dạng và bình đẳng. Các nữ giảng viên, nhà khoa học và cán bộ quản lý không chỉ đóng góp vào hoạt động đào tạo và nghiên cứu mà còn tạo ra những hình mẫu nghề nghiệp, học thuật để nữ sinh viên có thể tham khảo trong quá trình định hướng tương lai. 

 

 

 

TMU đồng thời duy trì các hoạt động hỗ trợ đội ngũ nữ viên chức, người lao động và các hoạt động của lực lượng nữ trí thức, góp phần tạo môi trường thuận lợi để phụ nữ phát triển chuyên môn, tham gia nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển chung của Trường.

 

7. Một môi trường học tập và làm việc bình đẳng, an toàn và không phân biệt đối xử

7.1. Chính sách không phân biệt đối xử

TMU xác định nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử là một bộ phận của môi trường giáo dục và quản trị nhà trường.

Quy định về công tác sinh viên được ban hành theo Quyết định số 913/QĐ-ĐHTM ngày 30/5/2024, thay thế quy định trước đó và trở thành một trong những cơ sở pháp lý quan trọng trong quản lý sinh viên.

Các quy định của Trường hướng tới bảo đảm cơ hội bình đẳng, không phân biệt đối xử trên cơ sở giới tính và các đặc điểm cá nhân khác; đồng thời xây dựng môi trường học tập và sinh hoạt an toàn, hòa nhập.

Việc đặt nguyên tắc này trong hệ thống quy định chính thức giúp bình đẳng giới không chỉ là một định hướng mang tính tuyên bố mà trở thành một phần của cơ chế quản trị và tổ chức hoạt động của nhà trường.

7.2. Tiếp nhận phản ánh, khiếu nại và bảo vệ quyền lợi

TMU duy trì các cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, khiếu nại và tố cáo của người học và các thành viên trong Trường.

Quá trình tiếp nhận và xử lý phản ánh được thực hiện theo nguyên tắc minh bạch, bảo mật thông tin và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người phản ánh; Trường không chấp nhận các hành vi quấy rối hoặc phân biệt đối xử.

Cơ chế này có ý nghĩa đặc biệt đối với bình đẳng giới, bởi một môi trường bình đẳng không chỉ cần quy định “không phân biệt đối xử” mà còn phải có kênh để người bị ảnh hưởng có thể lên tiếng và tìm kiếm sự bảo vệ.

Tuy nhiên, đối với yêu cầu cao hơn về bảo vệ người báo cáo khỏi những bất lợi trong học tập hoặc việc làm do đã phản ánh hành vi phân biệt đối xử, tài liệu hiện có cần được đối chiếu thêm với văn bản gốc để xác nhận đầy đủ mức độ bảo vệ và nguyên tắc không trả đũa.

 

8. Hỗ trợ phụ nữ trong thai sản và trách nhiệm gia đình

Một trong những biểu hiện quan trọng của bình đẳng giới là khả năng kết hợp giữa học tập, công việc và trách nhiệm gia đình.

Đối với nữ sinh viên, TMU có các hình thức hỗ trợ linh hoạt đối với sinh viên mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ. Những hỗ trợ này nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn việc học do các thay đổi về sức khỏe và trách nhiệm gia đình.

Đối với đội ngũ viên chức và người lao động, Trường thực hiện các chính sách liên quan đến thai sản và hỗ trợ phụ nữ trong quá trình thực hiện trách nhiệm gia đình theo các quy định hiện hành và chính sách của nhà trường.

Cách tiếp cận này góp phần chuyển từ quan niệm “bình đẳng là đối xử giống nhau” sang bình đẳng thực chất, trong đó nhà trường nhận diện những nhu cầu đặc thù có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập và làm việc của phụ nữ.

Tuy nhiên, hồ sơ hiện có chưa cung cấp đủ bằng chứng để khẳng định đầy đủ về chính sách hỗ trợ dành cho người cha (paternity) cũng như các cơ sở chăm sóc trẻ em dành riêng cho sinh viên hoặc cán bộ, giảng viên. Đây là những nội dung TMU có thể tiếp tục hoàn thiện trong các chu kỳ báo cáo tiếp theo.

 

9. Khuyến khích phụ nữ tham gia các lĩnh vực còn ít đại diện

Bình đẳng giới không chỉ đặt ra yêu cầu bảo đảm số lượng phụ nữ tham gia giáo dục đại học mà còn hướng tới việc mở rộng lựa chọn ngành nghề và cơ hội phát triển cho phụ nữ.

TMU định hướng khuyến khích nữ sinh viên tham gia vào những lĩnh vực mà phụ nữ còn ít hiện diện, trong đó có các lĩnh vực liên quan đến công nghệ số, khoa học và chuyển đổi số. 

Chi hội Nữ trí thức Trường Đại học Thương mại thường xuyên tổ chức và triển khai các hoạt động truyền thông, kết nối, chia sẻ thông tin về học bổng, chương trình nghiên cứu, fellowship và các cơ hội hợp tác học thuật trong nước và quốc tế dành cho nữ giảng viên, nhà khoa học và hội viên:

 

- Tổ chức các hoạt động truyền cảm hứng và kết nối nữ trí thức với khoa học – công nghệ – đổi mới sáng tạo; 

 

 

- Kết nối nữ giảng viên, nữ sinh viên với mạng lưới và chương trình bên ngoài Trường. Chi hội chủ động chuyển tiếp, giới thiệu và khuyến khích hội viên tham gia các chương trình của Hội Nữ trí thức Việt Nam và các tổ chức trong nước, quốc tế về STEM, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa nghiên cứu; Truyền thông và kết nối các cơ hội học tập, nghiên cứu trong STEM và công nghệ số. 

 

 

Đây là định hướng có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Việc khuyến khích phụ nữ tham gia các lĩnh vực này có thể góp phần giảm định kiến nghề nghiệp theo giới và mở rộng cơ hội việc làm có chất lượng cho nữ sinh viên. 

 

10. Kết quả và định hướng tiếp theo

Những kết quả năm 2025 cho thấy TMU đã hình thành một nền tảng tương đối rõ về bình đẳng giới trong giáo dục đại học.

Nữ sinh viên chiếm tỷ trọng lớn trong số sinh viên nhập học và tốt nghiệp. Đặc biệt, trong năm 2025, có 3.579 nữ sinh viên tốt nghiệp, chiếm 78,61% tổng số sinh viên tốt nghiệp. Trong nhóm tốt nghiệp khá, giỏi, nữ sinh viên chiếm 86,36%, và trong nhóm tốt nghiệp xuất sắc, tỷ lệ nữ đạt 91,04%.

Bên cạnh những kết quả đạt được, một số nội dung có thể được tiếp tục hoàn thiện trong giai đoạn tới:

• Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống dữ liệu giới: theo dõi xuyên suốt từ hồ sơ đăng ký, trúng tuyển, nhập học, duy trì học tập đến tốt nghiệp theo giới tính; đặc biệt xây dựng chỉ số tỷ lệ tốt nghiệp của nữ so với nam theo từng khóa.

• Thứ hai, chuyển từ hỗ trợ chung sang hỗ trợ có mục tiêu: tiếp tục xác định những nhóm nữ sinh viên có nguy cơ gặp rào cản trong học tập và xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp.

• Thứ ba, phát triển mentoring dành cho nữ sinh viên: tăng cường kết nối nữ sinh viên với nữ giảng viên, nhà khoa học, cựu sinh viên và nữ lãnh đạo doanh nghiệp; hướng tới các chương trình có quy mô đủ lớn và có thể đo lường được tỷ lệ tham gia.

• Thứ tư, tăng cường khuyến khích phụ nữ trong các lĩnh vực còn ít đại diện, đặc biệt chú trọng công nghệ số, khoa học, chuyển đổi số và những lĩnh vực nghề nghiệp mới.

• Thứ năm, tiếp tục hoàn thiện hệ thống bảo vệ khỏi phân biệt đối xử: làm rõ cơ chế bảo vệ người phản ánh/tố cáo khỏi các bất lợi trong học tập và việc làm; đồng thời tăng cường truyền thông để sinh viên và người lao động biết rõ quyền, trách nhiệm và các kênh hỗ trợ.

• Thứ sáu, nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ trách nhiệm gia đình: tiếp tục hoàn thiện chính sách thai sản, xem xét rõ hơn chính sách dành cho người cha và khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc trẻ em đối với sinh viên, giảng viên và người lao động.